Algemeen directeur Leo Uittenbogaard van de Amsterdam School of Real Estate (ASRE) zal zijn functie in september 2023 na 34 jaar overdragen aan een opvolger. Uittenbogaard is sinds de oprichting in 1989 aan de ASRE verbonden en was onder meer betrokken bij het ontstaan van VOGON.

Uittenbogaard is naar eigen zeggen slechts één van de omstanders geweest rond de wieg van VOGON, de grote trekkers waren hoogleraar Bert Kruijt van de Universiteit van Amsterdam en hoogleraar Barry Needham van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Een velangrijke rol werd in zijn herinnering ook gespeeld door de toenmalige promovendus Robert Lie, die het eerste VOGON-symposium organiseerde met als thema de vraag welke partijen de cycli in de vastgoedmarkt kunnen beteugelen. “De financiers”, herinnert Uittenbogaard zich het antwoord.

Aanleiding voor Uittenbogaards functiewijziging bij de ASRE is zijn wens andere dingen te gaan doen. “Ik ben nog fit en wil mij meer richten op vakinhoudelijke vraagstukken. Daarvoor blijf ik op project- en adviesbasis aan de ASRE verbonden. Het is nu een goed moment, de ASRE staat als een huis”, zegt Uittenbogaard over zijn besluit.

De ASRE-commissarissen zijn inmiddels een procedure gestart voor het vinden van een geschikte opvolger. Daarbij wordt het instituut voor Vastgoedkunde bijgestaan door het executive search-bureau Holtrop Ravesloot in Amstelveen.

Uittenbogaard startte zijn carrière bij de ASRE als coördinator bij – toen nog – de Stichting voor Beleggings- en Vastgoedkunde (SBV). Hij werd in 1996 algemeen directeur van het gespecialiseerde opleidingsinstituut voor de vastgoedsector, dat in 2004 zijn huidige naam kreeg: Amsterdam School of Real Estate.

Een bespreking van enkele onderzoeken uit de recente RERQ-editie in de vaktitel Cobouw heeft geleid tot een felle discussie op de opiniepagina’s van dit vakblad voor de bouwsector. De (ex-) gebiedsontwikkelaars Friso de Zeeuw en Jos Feijtel stelden dat de onderzoekers kennis uit de praktijk ontberen.

De gebelgde gebiedsontwikkelaars verweten de VOGON-onderzoekers een “ontstellend gebrek aan praktijkkennis”. Zij schreven op Cobouw.nl op 16 januari 2023: “Het traject van woningbouwplan tot en met de daadwerkelijke bouw zit vol voetangels en klemmen. De hoogleraren Erwin van de Krabben en Jan Rouwendal deden er met universitair docent Huub Ploegmakers onderzoek naar. De weergave van hun onderzoeksresultaten in Cobouw legt een ontstellend gebrek aan praktijkkennis bloot. Ze komen dan ook tot aanbevelingen waar we helemaal niets aan hebben, integendeel.”

De aangevallen researchers riposteerden op 19 januari met een opinieartikel waarin zij constateren dat hun onderzoek blijkbaar een gevoelig onderwerp voor gebiedsontwikkelaars hebben aangesneden: “Als je als onderzoeker te horen krijgt dat je onderzoek de plank misslaat, dat de uitkomsten allemaal al lang bekend zijn en dat het “ontzettend dom onderzoek” is, dan ben je ofwel een ontzettend domme onderzoeker, ofwel je raakt een gevoelige snaar. Als de onderzoekers in kwestie zijn we geneigd te denken dat het om die gevoelige snaar gaat.”

Lees hier het opinieartikel (pdf) van de gebiedsontwikkelaars en het antwoord van de researchers. Download hier de complete editie van RERQ waar het allemaal mee begon.

VOGON-lid Michael Hesp is per 1 januari 2023 teruggekeerd naar Fakton Consultancy in de rol van expert en market director.

In deze functie is Hesp in wisselende rollen als projectleider of expert betrokken bij complexe business cases en investeringsopgaven. Daarnaast gaat hij zich bezighouden met businessontwikkeling gericht op vastgoedinvesteerders en de verdere professionalisering van research en data binnen de Fakton-organisatie.

Na zijn studie Real Estate Management & Development aan de Technische Universiteit Eindhoven startte Hesp zijn carrière als junior vastgoedadviseur bij Fakton. Daarna werkte hij onder andere bij JLL en meest recent bij CBRE Investment Management als head of Strategy Netherlands.

30 maart 2023, 14.30 – 17.30 uur

Op de eerste studiemiddag van de VOGON op 30 maart 2023 behandelt het thema ‘Energietransitie in de vastgoedsector’. Verduurzamen staat bij verschillende partijen hoog op de agenda, maar hoe vertaalt zich dat in de vastgoedsector en waar ligt de opgave? Op deze studiemiddag nemen we een greep uit lopende onderzoeken in de woningmarkt en de kantorenmarkt.

Het thema zal worden belicht door 2 à 3 deskundige onderzoekers werkzaam bij onder andere het Kadaster en TU Eindhoven. We organiseren een doorlopend discussieplatform en sluiten de middag af met een netwerkborrel.

Meer informatie over locatie, programma en sprekers volgt, maar schrijf datum en tijdstip vast in de agenda. De studiemiddag is gratis voor VOGON-leden, niet-leden betalen 100 euro, ex. btw.

Directeur Rabo Real Estate Finance en VOGON-lid Roel van de Bilt zal op 31 maart 2023 na 25 jaar Rabobank verlaten. Zijn huidige functie bezet hij sinds de fusie van FGH Bank zes jaar geleden.

Over de reden van zijn vertrek zegt Van de Bilt: ‘De afgelopen jaren hebben we gewerkt om Rabo Real Estate Finance na de integratie van FGH Bank klaar te maken voor de toekomst. We liggen op koers met onze lange termijn doelen, het totale Rabo REF-team staat en onze klantenportefeuille is goed op orde. Op 1 april 2023 werk ik exact 25 jaar binnen Rabobank Groep, voor mij een mooi moment om een volgende stap te gaan zetten: ‘Job done and new challenge ahead’. En die invulling staat nog helemaal open. Ik heb er zin in’, geeft Van de Bilt aan.

Nevenfuncties
Naast zijn functie voor Rabobank is Van de Bilt actief in de bouw- en vastgoedcommunity in zijn bestuurdersrol in de Commissie Zakelijk Vastgoed van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en binnen de branchevereniging van Institutionele Vastgoedbeleggers in Nederland (IVBN). Daarnaast heeft hij een commissariaat bij vastgoedadviesbureau Brink, fellow en docent bij de Amsterdam School of Real Estate voor de vakken Investeringsanalyse en Vastgoedfinanciering. Van de Bilt blijft ook na 1 april 2023 actief in deze rollen.

Het jaarlijkse ERES-congres wordt gehouden van 12 tot 15 juli 2023 bij het University College London.

De deadline voor het aanleveren van een abstract is 31 januari 2023 voor (volledige) papers met een referent en 28 februari 2023 voor papers met alleen een abstract. VOGON-leden krijgen 10% korting op de toegang van het congres.

Voor AIO’s is er een scholarship met deadline 30 april 2023.

Ben je benieuwd of het ERES-congres iets voor je is, lees dan hier het verslag van het ERES-congres 2022 in Milaan.

Onderzoeks- en databureau Locatus in Utrecht neemt per 1 januari 2023 de kantorendatabase van Drs. R.L. Bak Property Research & Consultancy in Zeist over.

Deze database bestaat uit circa 17.500 kantoorgebouwen in Nederland met een totaal oppervlak van ruim 57,5 miljoen m². Locatus heeft twee jaar geleden besloten haar werkveld uit te breiden van retaildata naar vastgoed en locatiedata in bredere zin. Dit jaar was de introductie van een landelijke database Woningbouwplannen. Een volgende logische stap – naast winkelvastgoed en woningbouwplannen – is kantoren.

Directeur Onderzoek Gertjan Slob: ‘Natuurlijk kun je zo’n database met alle kantoren in Nederland zelf opzetten, maar dat kost veel tijd en geld. Bovendien ontbreekt dan de historie. En die geeft juist goed inzicht in trends en ontwikkelingen. Deze database past uitstekend bij ons streven om meer vastgoeddata voor de markt te ontsluiten.’ Locatus koos voor de kantorendatabase van Bak, omdat deze al lang een begrip in de Nederlandse kantorenmarkt is.

Gestart bij Vastgoedmarkt
VOGON-lid Rudolf Bak begon zijn loopbaan als redacteur bij Vastgoedmarkt. In 1993 startte hij met het verzamelen van de kantoorgegevens en hij heeft dit databestand up-to-date gehouden tot op de dag van vandaag. Van de 17.500 kantoorpanden die Bak heeft opgenomen in de database, zijn er nog steeds 15.000 min of meer in gebruik. Zo’n 2.500 zijn de afgelopen jaren getransformeerd tot bijvoorbeeld woningen of zijn gesloopt. Deze staan nog in de database om een goede historische context te behouden.

Bak: ‘Ik hou me al heel lang bezig met het bijeen brengen en controleren van deze data, maar heb ook niet het eeuwige leven. Het voelt wel als het afscheid nemen van een kindje. Ik ga me niet vervelen. Ik hou me verder nog bezig met een zeer grote transactiedatabase en een voorraaddatabase voor logistieke gebouwen. Die activiteiten blijven bij mij.’

Welke data bevat de kantorendatabase?
De database van Bak is een digitaal bestand met alle zelfstandige kantoorgebouwen in Nederland. Van elk pand vermeldt de database onder meer het adres, de vierkante meters, de eigenaar, het bouwjaar en de leegstand. Dit sinds 1993.

Vier VOGON-leden zijn per 1 mei 2022 overgegaan van Sweco naar ASR in Utrecht.

Het gaat om Nicky van Ast, Sjoerd Berkhout, Sebastiaan Kho en Tim van Duren. Zij werkten allen bij Sweco Capital Consultants, dat binnen ASR wordt voortgezet als ASR Real Assets Investment Partners. Hiermee versterkt de vastgoedvermogensbeheerder van de verzekeraar zijn positie op het gebied van vastgoed- en infrastructuurbeleggingen. In totaal telde Sweco Capital Consultants 16 medewerkers.

Frank van Blokland is aangesteld als lid van de raad van commissarissen van Credit Linked Beheer. VOGON-lid Van Blokland was twintig directeur van de IVBN, de vereniging van institutionele beleggers in vastgoed. Hij neemt de plaats in van Richard Paardenkooper, één van de twee oprichters van het bedrijf. Paardenkooper begon in 2012 samen met Eduardo Alvarez op een zolderkamer een eerste woningbeleggingsfonds. Vervolgens groeide Credit Linked Beheer uit tot een van de grootste aanbieders van woningfondsen voor particulieren.

In de nieuwe editie van Research Real Estate Quarterly volop aandacht voor de woningmarkt. Real Estate Research Quarterly is het kwartaalblad van de Vereniging van Vastgoedonderzoekers Nederland (VOGON).

Prof. dr. Peter van Gool schreef op basis van zijn afscheidscollege een artikel over de wooncrisis. Hij stelt en beantwoordt vragen als ‘Is er wel een crisis?’, ‘Wat zijn crisisverschijnselen?’, ‘Doen deze zich ook voor?’ en ‘Wie zijn schuldig aan de crisis?’. Hij constateert dat de politiek meer belang heeft bij het pamperen van de insiders – de zittende bewoners – dan het oplossen van de problemen van de outsiders, de woningzoekenden. De kans dat overheidsbeleid bijdraagt aan het slagvaardig oplossen van het woningtekort is volgens hem daarmee klein.

Koopstarters komen minder aan de bak
Onderzoeker Lianne Hans van het Kadaster buigt zich over de segregatie in de woningmarkt. Door de prijsstijging op de woningmarkt, gecombineerd met een aanscherping van leennormen, komen jonge koopstarters steeds minder aan de bak op de woningmarkt. Dit leidt tot ruimtelijke segregatie en aanhoudende prijsstijgingen in populaire wijken, terwijl prijzen in ‘arme wijken’ achterblijven.

Junior projectontwikkelaar Joep Bastiaans bij AM Gebiedsontwikkeling deed uitgebreid onderzoek naar de bewonerstevredenheid van 55+’ers in drie projecten waarin een corporatie of commerciële partij het initiatief nam voor een collectieve woonvorm: de Knarrenhof in Zwolle, ParkEntree in Schiedam en Life in Amsterdam. Hij ondervroeg bewoners – kopers en huurders – naar hun redenen om naar het complex te verhuizen, de tevredenheid over de woonvorm, het gevoel van gemeenschappelijkheid en de ervaren voordelen ten opzichte van de vorige woning.

Flippers op de woningmarkt
Het gemiddelde rendement van een geflipte woning is 7,81% hoger dan dat van een niet-geflipte woning en loopt op tot 12,43% voor kopers die tussen 1993 en 2019 vijf of meer woningen flipten. Flippen staat in dit geval voor het kopen, opknappen en binnen 6 maanden doorverkopen van een woning. Het fenomeen wordt beschreven door vastgoedonderzoeker Arjan de Leuw, analist bij De Nederlansche Bank.

De RERQ-editie eindigt met een inhoudelijk verslag van de online studiemiddag ‘Science parks: vastgoedconcept of instrument voor innovatiebevordering?’ waar vier sprekers hun praktische én wetenschappelijke inzichten rond het onderwerp.

Download hier de complete editie.

Over Real Estate Research Quarterly
Real Estate Research Quarterly signaleert nieuwe ontwikkelingen in de wetenschapsgebieden die relevant zijn voor de vastgoedsector. Daarnaast worden in het kwartaalblad wetenschappelijke inzichten toegepast om aanbevelingen te doen voor commerciële vastgoedpartijen, overheden, maatschappelijke instellingen en vastgoedopleidingen. Het biedt een podium voor analyses en discussies die kunnen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de vastgoedsector.