Tag Archief van: verduurzaming

Tijdens het VOGON-Talentseminar op 31 oktober 2025 bij de Amsterdam School of Real Estate presenteerde Dylan Schroevers zijn afstudeeronderzoek voor de master Management in the Built Environment (MBE) aan de TU Delft. In zijn scriptie, getiteld “The Energy Divide”, onderzocht hij hoe verduurzaming in de koopwoningmarkt ongelijkheid in de hand werkt. “Verduurzaming levert financiële voordelen op, maar niet iedereen profiteert daar evenveel van”, stelt Schroevers.

Uit zijn onderzoek blijkt dat huishoudens met een hoger inkomen niet alleen in energiezuinigere woningen wonen, maar ook relatief minder kwijt zijn aan energiekosten en meer vermogen opbouwen. “Een huishouden met een hoog inkomen betaalt relatief minder energiekosten tegenover het inkomen en ziet de woning sneller in waarde stijgen”, licht hij toe. Bovendien maken ze vaker gebruik van subsidies voor verduurzaming, terwijl lagere inkomensgroepen achterblijven.

Schroevers gebruikte een combinatie van databronnen om dit aan te tonen: transactiegegevens van de woningmarkt, energielabeldata van Funda en gegevens over subsidieaanvragen. Daarmee kon hij de effecten op vermogensgroei en energiekosten in kaart brengen. “De energiezuinige woning levert niet alleen direct voordeel op, maar ook over de jaren heen: label A stijgt sneller in waarde dan label G.”

Een opvallende conclusie uit zijn data: lage inkomens maken minder gebruik van subsidies, maar vaker van leningen zoals het Warmtefonds. “Het paradoxale is dat ze juist de groep zijn die baat zou hebben bij subsidie, maar vaak de weg niet weten”, aldus Schroevers. Om dit te verbeteren, stelt hij een drietal beleidsrichtingen voor: belonen, informeren en integreren.

“Gemeenten werken nu vaak met verouderde energielabels. Als je het registreren van een sprong in energielabel zou belonen, krijg je actuelere data en kun je gerichter informeren”, legt hij uit. Daarnaast pleit hij voor het inzetten van ‘geleend vertrouwen’ via bijvoorbeeld huisartsen of sportverenigingen: “Mensen vertrouwen eerder de buurman dan een gemeentelijke brief.” Tot slot ziet hij veel in het idee van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor een centraal energiehuis: een loket waar huishoudens van A tot en met Z worden geholpen bij verduurzaming.

“De energiekloof is aangetoond”, besluit Schroevers. “Nu is het zaak om te zorgen dat iedereen mee kan doen in de verduurzaming van de gebouwde omgeving.”

Lees hier de volledige scriptie.

Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) vormen een lastig te nemen horde in het bestrijden van energiearmoede. Als binnen zo’n vereniging een woningcorporatie en particuliere eigenaren samen moeten besluiten, belemmert dit investeringen in grootschalige verduurzaming. Om de energietransitie te stimuleren is gericht overheidsbeleid en ondersteuning voor VvE’s nodig.

Dat schrijven Anisha Jagernath en Sara Özogul in het artikel ‘The sale of social housing, energy affordability and investments within homeowners’ associations’ in het kwartaalblad Real Estate Research Quarterly van de Vereniging van Onroerendgoedonderzoekers Nederland (VOGON).

Sociaal en particulier onder één dak

Het uitponden van sociale huurwoningen heeft geleid tot gemengde complexen waarin sociale huurders en particuliere eigenaren onder één dak wonen. Een vereniging van eigenaren is in zo’n geval verantwoordelijk voor gezamenlijke investeringen, in bijvoorbeeld isolatie en andere duurzaamheidsmaatregelen.

Noodzakelijke investeringen voor de energietransitie blijven in veel gevallen uit door stakende stemmen, financiële beperkingen of een gebrek aan kennis over verduurzaming. De energiekosten blijven daardoor hoog, vooral voor bewoners met lagere inkomens en woningen met een slechte energielabel.

Corporatie streeft naar volledige eigendom

Corporaties hebben met het oog hierop hun verkoopbeleid inmiddels aangepast en verkopen nauwelijks nog woningen in gemengde complexen met zogeheten aangebroken bezit. Zij streven opnieuw naar volledige eigendom, om beheer en verduurzaming te vergemakkelijken.

Huiseigenaren die lid zijn van een VvE ervaren meer problemen met energierekeningen dan individuele huiseigenaren. Collectieve verwarmingssystemen vergroten de afhankelijkheid van VvE-besluiten en beperken de keuzevrijheid.

Gefragmenteerde regelgeving vertraagt verduurzaming

Er is behoefte aan betere ondersteuning van VvE’s door de overheid, bijvoorbeeld met gratis duurzaamheidsscans, vereenvoudigde besluitvorming binnen VvE’s en aanvullende financieringsmogelijkheden. De huidige fragmentatie in regelgeving vertraagt verduurzaming in gemengde complexen.

Zeventig procent van de ruwweg 135,000 VvE’s met in totaal 1,4 miljoen woningen in beheer kent een mix van sociale huurders en particuliere eigenaren. Nationaal beleid gericht op verduurzaming binnen deze VvE’s en aanvullende subsidies zou de energietransitie volgens Jagernath en Özogul enorm kunnen versnellen.

Lees hier het complete artikel.

Over de auteurs
Anisha Jagernath MSc. is projectmanager gebiedsontwikkeling bij de gemeente Haarlemmermeer. Haar masterthesis, waarop dit artikel is gebaseerd, werd in 2024 bekroond met de Jeroen van der Veer Scriptieprijs. Dr. Sara Özogul is universitair docent Stedelijke Planning aan de Rijksuniversiteit Groningen. Haar onderzoek richt zich op de interactie tussen regelgeving in de publieke sector en dynamiek op de woningmarkt, met een bijzondere focus op Nederland en vanuit een internationaal vergelijkend perspectief.

De eerste interactieve workshop Wetenschap4Corporaties werd op 30 januari 2024 gehouden aan de Technische Universiteit Eindhoven. Deelnemers in de organisatie waren de TUE-afdeling Built Environment, de Eindhovense woningcorporatie Woonbedrijf en nog 20 kennisinstellingen en woningcorporaties. Het thema was “De menselijke kant van energietransitie”. De workshop werd ondersteund door het onderzoeksprogramma BEL.

Het succes van energietransitie in sociale huur hangt af van het gedrag van bewoners en hun bereidheid om duurzame technieken te omarmen. In interactieve sessies werd inzicht gegeven in het gedrag van huurders. Ook werd gekeken naar praktische oplossingen en innovaties die corporaties en universiteiten samen hebben ontwikkeld. Er werd antwoord gegeven op vragen als:

  • Hoe kan virtual reality draagvlak voor renovatie versterken?
  • Hoe ontstaat niet-duurzaam gedrag in gerenoveerde woningen?
  • Wat vertelt een miljoen microdata over de effecten van energietransitie voor bewoners?

Sprekers waren onder anderen Theo Arentze, Djoera Eerland, Maarten Hornikx, Lise Jans, Clarine van Oel, Ioulia Ossokina, Marleen Spiekman, Arianne van der Wal. De onderzoeken die ze presenteerden staan beschreven in de RERQ-thema-editie Energietransitie, onderdeel van het VOGON-jaarboek 2023.

© Copyright 2022 Vereniging van Onroerend Goed Onderzoekers Nederland. Alle rechten voorbehouden. Privacy Verklaring